Middeleeuwse en vaderlandse geschiedenis

Bekijk het meest uitgebreide aanbod van wetenschappelijk verantwoorde boeken

  • In De Vrederechter in Goedereede neemt Harrie Scholtens u mee naar het Vredegerecht van Goedereede, dat van 1811 tot 1838 recht sprak over inwoners van Goeree-Overflakkee.

    Aan de hand van unieke originele vonnissen, akten en andere archiefbronnen ontstaat een levendig beeld van de rechtspraktijk én van het dagelijks leven op het eiland in de vroege negentiende eeuw. Tegelijkertijd werpt het boek een verrassend actuele blik op de vrederechter: de laagdrempelige, nabije manier van rechtspreken sluit nauw aan bij hedendaagse initiatieven als mediation, de rijdende rechter en de nabijheidsrechter.

  • De Sint Jansberg. Ontwikkeling en teloorgang van 'een der schoonste landgoederen van ons vaderland' staat op de shortlist voor De Treckpoel 2026, de prijs voor het beste fictie- of non-fictieboek over de geschiedenis van Limburg. De vijfkoppige jury koos uit enkele tientallen kandidaten.

    De bekendmaking van de winnaar vindt plaats tijdens de Limburgse Erfgoed Dag op 1 oktober 2026 in de ECI Cultuurfabriek in Roermond. 

  • Welke boeken maken kans op de titel Beste Groninger Boek 2026? De jury heeft tien boeken geselecteerd: vijf in de categorie fictie en vijf in non-fictie. In de categorie non-fictie staat de Verloren-uitgave Vlucht of avontuur? van Rob de Kam.

    Op donderdag 8 oktober worden tijdens het Beste Groninger Boekenfeest in Forum Groningen de twee winnaars bekendgemaakt.

  • Tijdens Open Monumentendag openen duizenden monumenten hun deuren voor bezoekers. Waarom kijken we daarbij vooral naar gevels, stijlen en beroemde architecten?

    Het boek Geen stijl beschrijft een andere manier om naar architectuur te kijken: een die zich meer richt op de indeling, techniek, vakmanschap, opdrachtgevers, gebruikers en de samenleving. Zo opent zich een wereld van techniek, vakmanschap en maatschappelijke geschiedenis.

  • Wie was de bouwheer van Kasteel Ammersoyen?

    Dit boek ontrafelt het mysterie. Op basis van nieuw genealogisch en historisch onderzoek laat het zien dat een telg uit de familie Herlaar rond 1325 waarschijnlijk de opdracht gaf tot de bouw.

Artikelen

  • 2026-08-27

    De vergeten vondelingen van Amsterdam

    Wie waren de duizenden kinderen die rond 1800 in Amsterdam te vondeling werden gelegd? Waarom deden moeders afstand van hun kind en welke verantwoordelijkheid nam de overheid? Over het Aalmoezeniersweeshuis en de vergeten geschiedenis van ruim 20.000 Amsterdamse vondelingen.
  • 2026-08-24T00:00:00

    Het Martenahuis in het testament van Hessel Martena (1517)

    Een testament vertelt vaak meer dan alleen de verdeling van bezittingen. Ontdek hoe de persoonlijke wensen van Hessel Martena nauw verbonden raakten met de geschiedenis van het Martenahuis in Franeker.
  • 2026-08-07

    Tussen conservatisme en extremisme

    Hoe kon het Verbond voor Nationaal Herstel in de jaren dertig uitgroeien tot een belangrijke speler op de rechterflank, terwijl het balanceerde tussen conservatisme en radicaal-rechts? Lees waarom deze vergeten partij uit de jaren dertig nog altijd verrassende inzichten biedt in de omgang met radicale politieke bewegingen.
  • 2026-07-31

    Was de eerste 'Rijdende Rechter' al actief in 1811?

    Lang voordat televisieprogramma's als ‘De Rijdende Rechter’ hun intrede deden, kende Nederland al een vorm van rechtspraak die opvallend dicht bij de burger stond. Harrie Scholtens bestudeerde 2.153 bewaard gebleven akten van het Vredegerecht in het kanton Goedereede tussen 1811 en 1838. Zijn onderzoek laat niet alleen zien hoe recht werd gesproken, maar schetst ook een levendig beeld van het dagelijks leven op Goeree-Overflakkee.
  • 2026-07-30T00:00:00

    Een naam en een leven

    Wat gebeurde er met kinderen nadat ze als vondeling waren opgenomen in het Aalmoezeniersweeshuis? Welke namen kregen ze, hoe kunnen we hun levens volgen en welk werk vonden ze later? Aan de hand van individuele vondelingen worden hun levens weer zichtbaar.
  • 2026-07-16

    Wie was Aernout van Buchel?

    Aernout van Buchel wordt gezien als Nederlands eerste echte oudheidkundige. Zijn dagboeken, tekeningen en notities bieden een unieke blik op de Republiek tijdens de Opstand. Waarom juist één pagina uit zijn enorme oeuvre zoveel vertelt over zijn tijd, lees je hier.
  • 2026-07-15T00:00:00

    De wordingsgeschiedenis van mijn biografie van Alexander Gogel (1765-1821)

    Waarom was er nog geen volwaardige, moderne biografie van Gogel? Die vraag vormde het begin van een onderzoek dat uitmondde in een proefschrift en een verrassend beeld van deze bijzondere staatsman. Ontdek hoe de biografie ontstond en waarom Gogel veel meer was dan alleen een financieel bestuurder.
  • 2026-07-10

    Het Martenahuis in het testament van Titia Bogarda (1732)

    Wat kan een testament betekenen voor de toekomst van een huis en de mensen eromheen? Ontdek hoe Titia Bogarda haar nalatenschap inzette om blijvende zorg voor anderen mogelijk te maken en daarmee een nieuwe geschiedenis voor het Franeker Martenahuis begon.
  • 2026-07-05

    Wat wisten Nederlanders in de 17e en 18e eeuw over Curaçao?

    Hoe maakten Nederlanders tussen 1634 en 1795 via kranten en advertenties kennis met Curaçao? Lees verder voor een verrassend inkijkje in de vroegmoderne journalistiek, en hoe media ons beeld van verre gebieden vormgeven.
  • 2026-06-22

    Vijf rijksmonumenten om met andere ogen te bekijken

    Wie verder kijkt dan gevels en stijlkenmerken ontdekt een verborgen wereld achter gebouwen, waarin indeling, techniek, vakmanschap en maatschappelijke geschiedenis samenkomen. Aan de hand van vijf rijksmonumenten wordt zichtbaar wat u ziet wanneer u gebouwen met andere ogen bekijkt.