Middeleeuwse en vaderlandse geschiedenis

Bekijk het meest uitgebreide aanbod van wetenschappelijk verantwoorde boeken

  • Wat gebeurde er als een Alkmaarder in de middeleeuwen de wet overtrad? In 'Stadt van gewelt off van justicie?' onderzoekt historicus Maarten Müller aan de hand van unieke rechtbankbronnen hoe criminaliteit en rechtspraak zich tussen 1254 en 1811 ontwikkelden in Alkmaar en omgeving.

    De bronnen laten zien hoe geweld en criminaliteit geleidelijk afnamen - en hoe ideeën over goed bestuur en burgerschap bijdroegen aan een veiligere samenleving.

  • Tijdens de Week zonder Vlees en Zuivel (2 t/m 8 maart) staan we stil bij onze voedselkeuzes van vandaag. Eeuwen geleden draaide het leven in de Zeevang juist om zuivelproductie: melkvee bepaalde er economie, landschap en dagelijks bestaan.

    In Tot verbeteringe van de neeringe deser Stede ontdekt u hoe deze wereld veranderde en hoe bewoners rond Edam zich in de late Middeleeuwen en de 16de eeuw aanpasten aan nieuwe tijden.

  • Authentieke Amsterdamse bruine kroegen neemt u mee langs 38 historische cafés in het oude centrum, waar het interieur minstens vijftig jaar oud is. Met verhalen, anekdotes en foto’s van Dingena Mol brengt het boek het bruisende Amsterdamse caféleven als cultureel erfgoed tot leven.

  • Willem van Tijen (1894-1974). Wonen tot geluk maken staat op de longlist van de mr. J. Dutilhprijs 2026, de tweejaarlijkse prijs voor het beste boek over Rotterdam.

    Het boek belicht het leven en werk van Willem van Tijen, een visionaire architect die vanuit Rotterdam een sleutelrol speelde in de sociale woningbouw.

     

  • Ir. Hein Otto 1916-1994. Eenvoud en elegantie heeft de René Pechère prijs 2025 gewonnen, de tweejaarlijkse prijs voor het beste Nederlandstalige boek over tuinarchitectuur.

    Hein Otto was de eerste academisch opgeleide landschapsarchitect van Nederland. Dit rijk geïllustreerde boek toont de indrukwekkende reikwijdte van zijn werk – van tuin tot campus en van stationsgebied tot beplanting van polderwegen en spoortrajecten.

Artikelen

  • 2026-02-21

    De kwetsbare democratie en de verleidingen van de macht

    Naar aanleiding van het verschijnen van zijn boek 'Een tropisch paradijs' laat Holke Wierema in deze column zijn gedachten gaan over leiderschap en macht. Steeds weer zijn het individuen die hun stempel drukken op de gebeurtenissen, zowel in positieve als in negatieve zin.
  • 2026-02-19T00:00:00

    Van middeleeuwen tot Boerenoorlog: hoe de fascinatie voor een historisch onderwerp ontstaat

    Waar weet Thys VerLoren van Themaat, eigenaar van Uitgeverij Verloren, eigenlijk zélf het meeste van? In deze aflevering van De uitgever aan het woord vertelt hij over zijn historische interesses.
  • 2026-02-17

    Een huis vol herinneringen – Pia van Wijnbergen over het verhaal achter 'Het Gnadenthal'

    Historisch onderzoek kan op verschillende manieren starten. Voor auteur Pia van Wijnbergen was het een achttiende-eeuwse gravure die haar terugbracht naar een landhuis dat ze al uit haar jeugd kende: het Gnadenthal, vlak bij Kleef. We spraken met de auteur over haar onderzoek, bronnen en de magie van het huis.
  • 2026-02-12

    Bob Latten over de ontdekkingen uit zijn onderzoek naar Joseph Lesage en de Eerste Wereldoorlog

    Bob Latten schreef 'De verbeelding van 1914-1918'. Het boek bevat tekeningen en brieven van de Franse tekenaar en schilder Joseph Lesage, die als radiotelegrafist diende in de Eerste Wereldoorlog. In dit artikel vertelt hij onder andere over de ontdekkingen die hij deed tijdens zijn onderzoek voor het boek en de mythen die hij ermee ontkrachtte.
  • 2026-02-11

    Willem van Tijen: een gedreven idealist die van zijn visie werkelijkheid maakte

    Het onderzoek dat ten grondslag ligt aan het boek 'Willem van Tijen (1894-1974). Wonen tot geluk maken' leverde een aantal opmerkelijke feiten op over deze visionaire architect. In dit artikel lichten de auteurs er vier uit.
  • 2026-02-06

    Carnaval en de rol van kerk en stedelijke overheid in de openbare viering

    Historicus André van Voorst schreef een boek over carnaval. Het gaat over het feest zelf, maar vooral ook over de spanning die al eeuwenlang bestaat tussen burgers – de carnavalvierders – en machthebbers, de kerk en stedelijke overheden. Die spanning is al zichtbaar vanaf de late middeleeuwen en vormt de kern van zijn onderzoek.
  • 2026-02-02

    Over het zoeken naar de waarheid in Lebak

    Wat drijft een advocaat ertoe zich decennialang bezig te houden met literatuuronderzoek, en dan vrijwel uitsluitend met 'Max Havelaar', het pamflet van Multatuli uit 1860? Lees hier Tom Phijffers column.
  • 2026-01-27

    Troebelen in de Hollandse Zending en het Utrechtse Schisma

    Cees Paardekooper dook in de geschiedenis van de Hollandse Zending en het Utrechtse Schisma van 1723, met pastoor Gerard van Wijckersloot als centrale figuur. In dit artikel laat hij zien hoe religieuze conflicten, politieke belangen en persoonlijke loyaliteiten elkaar raakten in de Republiek der Zeven Provinciën.
  • 2026-01-25

    Polarisatie, pers en politiek: lessen uit het leven van Jacob Blauw

    Polarisatie, wantrouwen in de politiek en verhitte mediadebatten lijken moderne problemen, maar speelden ook al aan het einde van de achttiende eeuw. In het leven van Jacob Blauw komen deze spanningen samen en krijgen hedendaagse dilemma’s een historisch perspectief.
  • 2025-12-22

    Beeldvorming door de eeuwen heen

    Eeuwenlang zijn Coornhert en de gereformeerde predikant Herman Herbers vastgepind op etiketten als vrijgeest, libertijn en ketter. Volgens Kees Plaizier deden die labels geen recht aan hun werk en geloofsleven. Daarom bestudeerde hij hun eigen teksten opnieuw, wat leidde tot verrassende inzichten.