Middeleeuwse en vaderlandse geschiedenis

Bekijk het meest uitgebreide aanbod van wetenschappelijk verantwoorde boeken

  • De zotheid is al eeuwenlang een trouwe metgezel van de mens. Vooral tijdens carnaval toont de verrukkelijke dwaasheid zich in volle glorie.

    Kerk en stedelijke overheden probeerden het zottenfeest lange tijd in te perken of zelfs tegen te werken. Historicus André van Voorst beschrijft in dit boek de geschiedenis van carnaval van de nieuwe tijd tot de moderne tijd, en de rol van gezag daarin. Pas rond 1900 kreeg carnaval meer ruimte; in Tilburg werd openbaar carnaval zelfs pas in 1965 toegestaan.

  • Gelderse kroniek is de eerste volledige Nederlandse vertaling van het vijftiende-eeuwse Chronicon Geldriae van Willem van Berchen. Het boek is gebaseerd op de twee enige bewaard gebleven handschriften en maakt de geschiedenis van het graafschap en hertogdom Gelre toegankelijk voor een breed publiek.

    Een gezaghebbende en leesbare kennismaking met een uniek historisch werk.

  • Willem van Tijen (1894-1974). Wonen tot geluk maken staat op de longlist van de mr. J. Dutilhprijs 2026, de tweejaarlijkse prijs voor het beste boek over Rotterdam.

    Het boek belicht het leven en werk van Willem van Tijen, een visionaire architect die vanuit Rotterdam een sleutelrol speelde in de sociale woningbouw.

     

  • Ir. Hein Otto 1916-1994. Eenvoud en elegantie heeft de René Pechère prijs 2025 gewonnen, de tweejaarlijkse prijs voor het beste Nederlandstalige boek over tuinarchitectuur.

    Hein Otto was de eerste academisch opgeleide landschapsarchitect van Nederland. Dit rijk geïllustreerde boek toont de indrukwekkende reikwijdte van zijn werk – van tuin tot campus en van stationsgebied tot beplanting van polderwegen en spoortrajecten.

  • De Sleutel der minne is een dertiende-eeuwse liefdeshandleiding, gebaseerd op Ovidius’ Ars amatoria. Het boekje geeft minnaars en minnaressen praktische, soms verrassend herkenbare maar ook (naar de maatstaven van nu) lachwekkende adviezen over liefde en verleiding.

    Een leerzaam inkijkje in de middeleeuwse opvattingen over relaties, gedrag en omgangsvormen.

Artikelen

  • 2026-02-06

    Carnaval en de rol van kerk en stedelijke overheid in de openbare viering

    Historicus André van Voorst schreef een boek over carnaval. Het gaat over het feest zelf, maar vooral ook over de spanning die al eeuwenlang bestaat tussen burgers – de carnavalvierders – en machthebbers, de kerk en stedelijke overheden. Die spanning is al zichtbaar vanaf de late middeleeuwen en vormt de kern van zijn onderzoek.
  • 2026-02-02

    Over het zoeken naar de waarheid in Lebak

    Wat drijft een advocaat ertoe zich decennialang bezig te houden met literatuuronderzoek, en dan vrijwel uitsluitend met 'Max Havelaar', het pamflet van Multatuli uit 1860? Lees hier Tom Phijffers column.
  • 2026-01-27

    Troebelen in de Hollandse Zending en het Utrechtse Schisma

    Cees Paardekooper dook in de geschiedenis van de Hollandse Zending en het Utrechtse Schisma van 1723, met pastoor Gerard van Wijckersloot als centrale figuur. In dit artikel laat hij zien hoe religieuze conflicten, politieke belangen en persoonlijke loyaliteiten elkaar raakten in de Republiek der Zeven Provinciën.
  • 2026-01-25

    Polarisatie, pers en politiek: lessen uit het leven van Jacob Blauw

    Polarisatie, wantrouwen in de politiek en verhitte mediadebatten lijken moderne problemen, maar speelden ook al aan het einde van de achttiende eeuw. In het leven van Jacob Blauw komen deze spanningen samen en krijgen hedendaagse dilemma’s een historisch perspectief.
  • 2025-12-22

    Beeldvorming door de eeuwen heen

    Eeuwenlang zijn Coornhert en de gereformeerde predikant Herman Herbers vastgepind op etiketten als vrijgeest, libertijn en ketter. Volgens Kees Plaizier deden die labels geen recht aan hun werk en geloofsleven. Daarom bestudeerde hij hun eigen teksten opnieuw, wat leidde tot verrassende inzichten.
  • 2025-12-09

    Drie generaties Gimbrère: een familiegeschiedenis vastgelegd

    Ine Gimbrère bezocht in de coronatijd archieven om zich te verdiepen in het verleden van haar man Emile, zijn vader Emile en zijn opa Emile. Samen met herinneringen en gesprekken die ze jaren eerder voerde leidde dat tot een fascinerend verhaal.
  • 2025-12-01

    Kiki Amsberg reconstrueert het verleden van haar ouders

    Kiki Amsberg dook in het verleden van haar ouders om meer te begrijpen van hun levens, hun keuzes en de stilte die haar jeugd kenmerkte. Wat begon als een persoonlijke zoektocht, mondde uit in een indringend boek: ‘Hoe de liefde vergleed’. Hier vertelt ze erover.
  • 2025-11-23

    Cornelis Troost: schilder met een verrassende visie op de wereldpolitiek

    Een nieuw onderzoek naar 10 schilderijen van Troost toont een verrassend beeld: een kunstenaar die zich niet alleen richtte op alledaagse taferelen, maar die nauwkeurig keek naar internationale politiek, binnenlandse spanningen en actuele gebeurtenissen. Lees hier meer over de analyses.
  • 2025-11-07

    De vergeten geschiedenis van feministisch engagement

    Sinds de jaren zeventig speelde Nederland een opvallende rol in de wereldwijde strijd voor vrouwenrechten. Nederlandse feministen werkten samen met vrouwenbewegingen in het Globale Zuiden – een engagement dat grotendeels is vergeten. Lees hier meer.
  • 2025-10-30

    De betovering van de Sint Jansberg

    Ontdek het verhaal achter een van de mooiste natuurgebieden van Nederland – waar eeuwen geschiedenis verscholen liggen tussen bossen, bronnen en heuvels.