Heilig moeten
Jaar van uitgifte 2007
Nur1 686
Nur2 704
Status leverbaar
Taal Nederlands
Bindwijze ing
Bladzijdes 432
Plaats van uitgave Hilversum
Druk 1

'In zekere zin is ook Marjet Derks bezweken voor de verleiding van pater Jac. van Ginneken. [...] Alvorens deze kanttekening uit te werken, moet gezegd worden dat het proefschrift van Marjet Derks over de stichtingen van Van Ginneken, met name de vrouwen van Bethanië (1919) en de vrouwen van Nazareth (1921), een standaardwerk is. Zij is er uitstekend in geslaagd om deze vrouwengezelschappen te plaatsen in het kader van de "andere katholieken" (P. Luykx) en zo mede het gangbare beeld van de katholieke zuil in het voorloorlogse Nederland te herzien. Overtuigend toont zij aan, dat deze getalenteerde, apostolisch bewogen katholieke vrouwen "andere katholieken" waren, "niet omdat ze een tegendraadse houding innamen tegenover de dominante katholicisme, maar omdat ze een charismatische vernieuwing van het katholicisme nastreefden" (398). [...] Dat de vrouwen hierin [in de excessieve ascese e.d.] meegingen, dat zij achting en zelfs genegenheid voor "hun" vader bleven koesteren, is voor de moderne lezer een mysterie, dat door Marjet Derks op respectvolle wijze wordt benaderd, met veel gevoel voor de religieuze cultuur van die tijd. Van Ginneken mag deze vrouw dankbaar zijn, dat juist zij de pen over hem heeft gevoerd en mét alle kritiek toch geen afbreuk doet aan zijn bezielende kracht en zijn moderne apostolische visie.' Marc Lindeijer in: Bijdragen. International Journal in Philosophy and Theology 68 (2007) 4, p. 494-495; 'Deze heldere en diepgravende studie van Marjet Derks levert een mooie bijdrage aan aan het debat rond moderniteit en het verzuilde Nederland. Steeds meer historici, en met hen Derks, zetten vraagtekens bij het gangbare beeld van de verzuilde natie. [...] Wat dit boek vooral duidelijk maakt, is dat de "viriele cultuur" van het interbellum om een gender-sensitieve benadering vraagt. Juist een onderzoek naar hoe vrouwen zich destijds bewogen in de openbare ruimte, hoe zij zich daar een plaats trachtten te veroveren, zonder te kiezen voor "man of muur", kan ons veel duidelijk maken over de steeds veranderende spelregels die golden voor het gedrag van mensen in de publieke ruimte. Constructies van mannelijkheid en vrouwelijkheid speelden namelijk een grote rol in deze strijd om de openbaarheid. De vrouwen die centraal staan in dit boek construeerden een complex ideaal voor de moderne katholieke vrouw. [...] Derks laat mooi zien hoe de vrouwen zich het viriele discours van het Interbellum toe-eigenden, onder andere door de term "fierheid" hoog in het vaandel te dragen.' Rinske Koehorst in: Ex Tempore - Verleden Tijdschrift 26 (2007) 3, p. 356-358; 'In Heilig moeten beschrijft Marjet Derks de activiteiten en denkbeelden van een flink aantal jonge vrouwen dat zeer fel katholiek was, maar helemaal niet past in het gezapige beeld van het katholicisme waarin voor vrouwen slechts een rol was weggelegd als moeder of als non. [...] Wat kenmerkend was voor zowel de jonge mannelijke literatoren rond tijdschrift als De Gemeenschap als voor de radicaal-religieuze vrouwen van Van Ginneken was hun verzet tegen de moderne samenleving, die ze met moderne middelen bestreden.' Rob Hartmans in: De Groene Amsterdammer 132 (2008) 13, p. 38-39; 'Het pleidooi van Derks om bij "andere katholieken" tijdens het Interbellum niet meteen te focussen op katholieken die het met de geloofsregels niet zo nauw namen, maar ook deze "radicale katholieken", die door middel van moderne technieken het katholicisme juist wilden revitaliseren, in ogenschouw te nemen, is overtuigend. In het verlengde hiervan pleit ze dan ook voor "katholieke culturen in meervoud". Dat daarbij vrouwen gedurende enkele jaren een zo prominente rol wisten te spelen aan de hand van genoemde gezelschappen, doet haar dan ook besluiten om in de geschiedschrijving over het Nederlandse katholicisme de katholieke herlevingsbeweging, die traditioneel in de jaren 1920 wordt gepositioneerd, naar voren te schuiven, en deze aldus te beginnen in 1919, met de oprichting van de Vrouwen van Bethanië.' Joep van Gennip, 'Katholieken versus modernisteit. Drie publicaties over het Nederlandse katholicisme in de eerste helft van de 20ste eeuw'. In: Tijdschrift voor Nederlandse Kerkgeschiedenis  11 (2008) 1, p. 24-33; 'Voor eenieder die geïnteresseerd is in de recente geschiedenis van religieuze bewegingen is dit boek een absolute aanrader: helder, toegankelijk en uitermate boeiend.' In: KNR Bulletin 10 (2007) 4; 'Heilig moeten door Marjet Derks is het voortreffelijk geschreven resultaat van grondig historisch onderzoek, dat je zelfs in een drukke treincoupé niet loslaat.' Marc Lindeijer SJ in: Jezuïten 11, september 2007; 'Deze goed leesbare, boeiend geschreven en van afbeeldingen voorziene studie geeft een nieuwe kijk op rooms-katholieke vrouwen en vrouwelijkheid ten tijde van het interbellum.' Angela Berlis in: Fier 4 (2007); 'Deze goed leesbare, boeiend geschreven en van afbeeldingen voorziene studie geeft een nieuwe kijk op rooms-katholieke vrouwen en vrouwelijkheid ten tijde van het interbellum.' In: Fier 10 (2007) 4; 'Dit met een cum laude gewaardeerd proefschrift is niet alleen het resultaat van grondig onderzoek, maar merkbaar ook van vele voorafgaande parallelle onderzoeken en van jarenlang theoretisch wikken en wegen. Deze ruime ervaring blijkt bijvoorbeeld uit de manier waarop onbetekenende details opeens een verrassend veelbetekenende plaats krijgen binnen een bredere analyse of in de ruimere context van het interbellum in Nederland. Het is een heel rijk boek. Derks heeft een pittig en direct taalgebruik, dat mij vaak verraste door respect voor de actoren en hun motieven, zonder echter ergens doekjes om te winden. Geschiedbeoefening op z'n allerbest!' Lodewijk Winkeler in: Trajecta 17 (2008) 1, blz. 87-89; 'Derks heeft een fascinerend boek geschreven - met bovendien een onverwachte uiterst actuele relevantie. Het biedt immers een diepgaand inzicht in de sociale en psychologische mechanismen waarmee bijvoorbeeld moslima's kunnen denken boven zichzelf uit te stijgen en zich daarmee te ontworstelen aan traditionele beperkingen. Met grote waardering kan vervolgens worden vastgesteld dat Derks er zich voor heeft behoed dit uiterst complexe verhaal eendimensionaal te maken. Dit is met name te merken in haar weigering onderscheid te maken tussen een 'echte' en een religieuze motivering van de betrokken vrouwen. Dat wil zeggen dat ze de religieuze bevlogenheid als zodanig ten volle serieus neemt en daarmee recht doet aan het sacrale element in deze episode.' Piet de Rooy in: Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden 124 (2009) 1; 'Derks brengt bijzonder veel nieuw materiaal aan het licht en laat op overtuigende wijze zien dat het gender-perspektief tot nu toe ten onrechte verwaarloosd is bij de geschiedschrijving van het katholicisme in het interbellum. [...] Goed geschreven en met veel ter zake doende illustraties.' Theo Salemink in: Tijdschrift voor Geschiedenis 121 (2008). Verder gesignaleerd in: Trouw 01-06-2007.

Heilig moeten

Marjet Derks | 9789065509826
39,
+ Toevoegen
Op voorraad in de webshop
Op werkdagen voor 14.00 besteld, dezelfde dag ter post bezorgd. De levertijd is afhankelijk van de postale diensten.
Plaats op verlanglijstje

Beschrijving

Radicaal-katholiek en retro-modern in de jaren twintig en dertig.
 

 

Anders dan vaak beschreven was het interbellum een pulserende en heftige tijd, waarin niet alleen politiek maar ook religieus radicalisme oplaaide. Onbekend is dat ook jonge, hoogopgeleide katholieke vrouwen zich hiertoe aangetrokken voelden en er actief aan deelnamen. Hun bevlogen leider was Jacques van Ginneken SJ, vermaard taalkundige. Hij stichtte de Vrouwen van Bethanië en de Vrouwen van Nazareth: militante, vitalistische en romantische bewegingen die een radicale herkerstening van de samenleving tot doel hadden. Daarbij grepen zij terug op een - vermeend - oorspronkelijk mystiek christendom, maar schuwden het gebruik van alle mogelijke moderne middelen zoals film, clubhuizen en publieke spelen niet. Dit sprak tot de verbeelding van tienduizenden meisjes en kinderen. De eigenmachtige opstelling tegenover het kerkelijk gezag die zij tentoonspreidden, leidde echter tot een machtsstrijd waarin zowel stichter als volgelingen het onderspit delfden. Heilig moeten gaat over gedreven katholieken die zich vergaand opofferden voor hun goede zaak.