Schepen, puike tabak en tragiek

Welk nieuws bereikte Nederlanders in de zeventiende en achttiende eeuw over Curaçao? En welk beeld van dit Caraïbische eiland kwam daaruit naar voren?

In Schepen, puike tabak en tragiek duikt u in de Nederlandse kranten van 1634 tot 1795. Aan de hand van nieuwsberichten en advertenties laat dit boek zien wat lezers toen te weten konden komen over Curaçao en hoe deze informatie hun beeld van de kolonie vormde. Daarmee opent het een venster op een onderbelicht aspect van de mediageschiedenis: de berichtgeving over de buiten-Europese wereld.

U ontdekt hoe Curaçao in de Nederlandse pers vooral naar voren kwam als knooppunt van scheepvaart en handel, maar ook hoe onderwerpen als oorlog, kaapvaart, bestuur en rampen hun weg vonden naar de krant. Daarnaast kregen slavernij en verzet daartegen een plaats in de berichtgeving. Ook wordt duidelijk hoe advertenties – over goederen, overledenen, publicaties en veel meer – bijdroegen aan de beeldvorming rond het eiland.

Dit boek werpt al met al nieuw licht op de vroege geschiedenis van Curaçao als Nederlandse kolonie. Het toont hoe media al vroeg een rol speelden in het framen van verre gebieden en samenlevingen. Juist in het licht van de huidige aandacht voor het slavernijverleden biedt deze studie waardevolle historische context.

Joop W. Koopmans (1959) is historicus. Tot zijn pensionering in mei 2026 was hij universitair hoofddocent Vroegmoderne Geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Woord vooraf 7
Proloog 8
Inleiding 10
1 Curaçao en de vroegmoderne krant 16
2 Scheepsnieuws en handel 25
3 Oorlogsnieuws en kaapvaart 34
4 Slaafgemaakten en hun verzet 50
5 Curaçaose bestuurders in het nieuws 57
6 De ramp van het schip Alphen en ander nieuws 67
7 Curaçao in mededelingen en advertenties 76
Afronding 94
Epiloog 100
Noten 103
Bronnen en literatuur 123
Index van aardrijkskundige namen 129
Index van persoonsnamen 132
Over de auteur 136

'[...] Het boek van Joop Koopmans, goed geschreven en voortreffelijk gedocumenteerd, biedt via de Nederlandse kranten een helder zicht op Curaçao. Het eiland liet de Nederlanders, uit welbegrepen eigenbelang, niet helemaal koud, maar op waarachtige belangstelling vielen ze ook toen evenmin te betrappen.' - Peter Altena in Argus 10 nr. 229 (27 augustus 2026), p. 21.

Lees ook: 'Blog: Schepen, puike tabak en tragiek: Curaçao in de kranten van de 17e en 18e eeuw' - maritiemportal.nl, 25 juni 2026

'[...] Dit boek werpt al met al nieuw licht op de vroege geschiedenis van Curaçao als Nederlandse kolonie. Het toont hoe media al vroeg een rol speelden in het framen van verre gebieden en samenlevingen. Juist in het licht van de huidige aandacht voor het slavernijverleden biedt deze studie waardevolle historische context.' - rug.nl, 18 juni 2026

'[...] Volgens Koopmans laat zijn onderzoek zien dat media al in de vroegmoderne tijd een belangrijke rol speelden in de beeldvorming over verre gebieden. Hij merkt op dat veel Nederlanders ook vandaag nog beperkte kennis hebben van Curaçao en bijvoorbeeld denken dat de Nederlandse Antillen nog bestaan. Met zijn boek wil hij daarom niet alleen nieuw licht werpen op de geschiedenis van de berichtgeving, maar ook bijdragen aan een beter begrip van de historische relatie tussen Nederland en Curaçao.' - Dick Drayer op curacao.nu, 15 juni 2026

Op 4 juni 2026 was Joop Koopmans te gast in het KRO-NCRV-radioprogramma Spraakmakers. Beluister het fragment hier terug.

Vermeld in: Antilliaans Dagblad, vrijdag 22 mei 2026, p. 7