Architecten en hun werk in Indonesië 1860-1960

Het documenteren van gebouwd erfgoed in Indonesië is voor Nederlanders wellicht een informatieve aanvulling op de koloniale geschiedenis. In Indonesië maakt de gebouwde nalatenschap deel uit van de alledaagse omgeving. In de dynamiek van de grootschalige moderne stad is inpassing en hergebruik van het gebouwde deel erfgoed een vast onderwerp van stedelijke vernieuwing. Voorbeelden zijn het herstel en de aanpak van de oude stadsdelen van Jakarta, Semarang en Surabaya.

Het boek Architecten en hun werk in Indonesië 1860-1960 behandelt het werk van architecten en hun gebouwen in Indonesië binnen de koloniale context: vanaf het midden van de negentiende eeuw tot aan het begin van de jaren zestig in de twintigste eeuw; van hun opkomst aan het eind van de negentiende eeuw, de glorietijd tijdens het interbellum tot hun afnemende invloed na de onafhankelijkheid. Het boek is rijk geïllustreerd, met zowel historische foto’s en tekeningen als hedendaagse beelden van de gebouwde omgeving. Het tweede deel van het boek telt de namen van meer dan 190 architecten, met een kort curriculum vitae en aandacht voor hun werk in tekst en beeld.

Architect-onderzoeker Cor Passchier (1945) was gedurende tientallen jaren betrokken bij onderzoeken naar de ontwikkeling van de steden in Indonesië en het herstel en hergebruik van het gebouwde erfgoed. Het boek is opgedragen aan betrokken professionals, studenten en geïnteresseerden, zowel in Indonesië als in Nederland.

1 Inleiding 7
Algemeen 7
Het eerste deel 10
Het tweede deel 11

DEEL I
2 Nederlands Oost-Indië; bouwen in de negentiende eeuw 15
De overname 15
Gouverneur-generaal Herman Willem Daendels, ambitie en daadkracht 15
Militairen, ingenieurs en particulieren 17
Openbare gebouwen 18
3 Naar een moderne kolonie, de Indische stadsgemeente 29
4 Kranten, vakliteratuur en overige publicaties 33
De dagelijkse krant 33
De krant in het interbellum 34
Indonesië onafhankelijk 38
Vakliteratuur in Nederland 41
De ingenieur in Nederlandsch-Indië 43
De ingenieur in Indonesië 43
Indisch Bouwkundig Tijdschrift 45
Locale Techniek 45
Het Nederlandsch-Indische huis oud en nieuw 47
5 De Nederlandsch-Indische Architectenkring 51
De organisatie van particuliere architecten, kwaliteit, ethiek en positie 51
6 De Technische Hoogeschool in Bandoeng 55
Oprichting en locatie 55
De opleiding 58
Namen noemen 60
7 Het bouwen, eind negentiende, begin twintigste eeuw 65
Op naar de twintigste eeuw 65
Ruimte voor vernieuwing en creativiteit 72
Het Bouwkundig Bureau van de Burgerlijke Openbare Werken 74
Uitbreiding van het Bouwkundig Bureau 81
Het Bouwkundig Bureau opgeheven 85
8 Architecten en hun gebouwen in de koloniale nadagen 87
Indo-Europese architectuur 87
Architecten in Nederlands-Indië 89
Wonen in het interbellum 139
9 Indonesië vrij en onafhankelijk 147
Turbulente jaren 147
Architecten in de jaren vijftig 147
Indonesianisasi 148
Enkele architecten en hun gebouwen 149
Noten 163
Literatuur 169

DEEL II
10 Catalogus van architecten in Nederlands-Indië/Indonesië werkzaam tussen 1900-1960 175

Vooraf 175
Ontstaansgeschiedenis 175
De catalogus 176
Samenvatting en conclusies 447
Summary and conclusions 450
Register van personen, instellingen en bedrijven 452
Register van plaatsen en projecten 458
Over de auteur/About the author 463