Vissen in veenmeren
Jaar van uitgifte 1998
Nur1 680
Nur2 696
Reeks naam Hollandse Studien
Status leverbaar
Taal Nederlands
Bindwijze ing
Bladzijdes 304
Reeks nummer 34
Plaats van uitgave Hilversum
Druk 1

'Van Dam's book is a marvelous contribution to the history of fishing in Holland between 1440 and 1530. It is, at the same time, less and much more than that. (...) In this typical European Ph.D. thesis, every word is based on extremely solid research (...) and on a huge amount of published primary and secondary sources. Every statement relies on documents that never have been used before. (...) It is a great virtue of the author that she is not trying to explain the evolution by mere economic elements but by a rich cluster of factors. She insists especially on the ecological perspective and of the interaction of man and nature. (...) I have high esteem for the author's flexibility in starting from good old theories and adapting them. (...) This publication is not only an erudite monographic study on an extremely complex theme of economic history; it also opens many windows on important topics such as ecology and the management of water control.' Walter Prevenier in: Speculum 79 (2004) 1. 'This is a finely crafted book, a significantly modified edition of the author's 1997 Leiden dissertation. Van Dam shows a fine command of the political, social, economic and administrative history of Holland during the fifteenth and early sixteenth centuries.' W.H. Te Brake in: NEHA-BULLETIN 14-1999-nr. 2. 'Van Dam geeft een interessante invalshoek met veel belangrijke details en in het juiste perspectief gezette ontwikkelingen.' G. van der Plas in: Amstelodamum 86 (1999). 'Van Dams beschrijving van de goed gedocumenteerde, langdurige en hoog oplopende belangen-conflicten rond de sluisvisserij bij met name de Spaarndamse dijk langs het IJ is een combinatie van visserijgeschiedenis, waterstaatshistorie, economische en politieke geschiedenis, historische geografie, archeologie en ecologie. Een studie op de drempel tussen niet twee, maar vele wetenschappen. Maar wat Petera van Dams voortreffelijke boek vooral laat zien is hoe, bij zo'n op het eerste gezicht obscuur onderwerp als aalvisserij, vele aspecten van het bestaan de revue passeren. Naast alle grote verdiensten roept Vissen in veenmeren echter óók een behoefte op: een breed opgezet boek over de aal in mythologie en werkelijkheid. (...])Daarmee schaart Vissen in veenmeren zich in de hoogst respectabele categorie: boeken die door veel te vertellen de wens oproepen alles te weten.' Atte Jongstra in: NRC-Handelsblad (15-1-1999). 'Al met al weet Van Dam een in mijn ogen bevredigende verklaring te vinden voor de visserijconflicten en de ecologische transformatie die Rijnland in de periode 1440-1530 doormaakte. Ze geeft er tevens blijk van de primaire bronnen goed te hebben bestudeerd en komt tot afgewogen oordelen. Een minder sterke kant van het boek vormen de illustraties. Het aanwezige kaartmateriaal is erg pover. Als geograaf verwacht ik bij een dergelijk onderwerp ten eerste meer kaarten en ten tweede kwalitatief hoogwaardiger werk dan het getoonde. Het was voor mij prettig dat ik het beschreven gebied ken als mijn broekzak, maar voor een onbekende komt het kaartje op pagina 87 (!), waar voor het eerst aangegeven wordt waar de sluizen bij Halfweg liggen, wel erg laat. Tevens dreef de verhandeling ove de visserijtechniek te ver van het onderwerp af. In mindere mate godt dat voor de analyse van de domeinpolitiek van de Habsburgers: nadat dat duidelijk was gemaakt, bleek dat het belang van de opbrengsten uit sluisvisserijen in de totale domeinopbrengsten uitermate gering was. (...) Desalniettemin vormt de studie van Van Dam een waardevolle aanwinst voor de visserijgeschiedenis, maar gaat de reikwijdte veel verder dan dat: de studie vormt een boeiend samenspel tussen de waterstaatsgeschiedenis, de ecologische geschiedenis en de politieke geschiedenis.' Edwin Raap in: Historisch Geografisch Tijdschrift, jrg. 18/2, 2000. 'Deze gedegen bronnenstudie met raakvlakken op zoveel gebieden is helder en leesbaar geschreven en vormt een waardevolle bijdrage aan de historie van Holland. Een aantal bijlagen met tabellen en transcripties completeren het geheel, al had het register mijns inziens wel iets uitgebreider gemogen.' Margriet de Roever in: Holland, Historisch Tijdschrift jg. 34/1, 2002. 'Van Dam's book is a marvelous contribution to the history of fishing in Holland between 1440 and 1530. It is, at the same time, less and much more than that. (...) Every word is based on extremely solid research (...) and a huge amount of published primary and secondary sources. (...) I have high esteem for the author's flexibility in starting from good old theories and adapting them. (...) My few criticisms are of minor importance. (...) This publication is not only an erudite monographic study on an extremely complex theme of economic history; it also opens many windows on important topics such as ecology and the management of water control.' Walter Prevenier in: Speculum (2004).

Vissen in veenmeren

Petra van Dam | 9789070403423
29,
+ Toevoegen
Op voorraad in de webshop
Op werkdagen voor 14.00 besteld, dezelfde dag ter post bezorgd. De levertijd is afhankelijk van de postale diensten.
Plaats op verlanglijstje

Beschrijving

De sluisvisserij op aal tussen Haarlem en Amsterdam en de ecologische transformatie in Rijnland 1440-1530.
 

 

In de late Middeleeuwen werd bij de meeste Hollandse sluizen op aal gevist en vooral in de herfst ontstonden daarover heftige conflicten. Dan trok de vis naar zee om te paaien en zetten de vissers de sluizen wijd open of vernielden de deuren. De boeren en andere beroepsgroepen, zoals de Haarlemse brouwers, hadden echter belang bij dichte sluizen die de weilanden droog hielden en het zilte water weerden. De acties van de vissers waren bovendien gevaarlijk, omdat de herfststormen het water hoog konden opstuwen en zo de veiligheid van mens en dier bedreigden. Rond 1512 liep de situatie geheel uit de hand toen half Zuid-Holland enkele malen overstroomde als gevolg van grote doorbraken van de Spaarndamse dijk tussen Haarlem en Amsterdam. Commissarissen van de hoogste echelons van het Habsburgse rijk reisden naar de Nederlanden om orde op zaken te stellen en hervormingen door te voeren. In Vissen in veenmeren worden deze gebeurtenissen bezien in het kader van de ecologische transformatie tijdens de late Middeleeuwen. Er wordt aandacht besteed aan de vergaande landschappelijke veranderingen zoals het ontstaan van het Haarlemmermeer, de uitbreiding van de habitat van de aal, de toenemende eisen die gesteld werden aan de waterstaatszorg (waarmee het Hoogheemraadschap van Rijnland was belast), de sociaal-economische ontwikkelingen (met name de bedreiging van de landbouw en het ontstaan van internationaal geörienteerde vishandelsondernemingen) en de gevolgen van het staatsvormingsproces, dat een belangrijke schaalvergroting doormaakte door de integratie van de Bourgondische Nederlanden in het Habsburgse rijk.