Het Hartebok
Jaar van uitgifte 2001
Nur1 680
Nur2 621
Reeks naam Middeleeuwse Verzamelhandschriften
Status leverbaar
Taal Nederlands
Tweede taal Middelnederlands
Bindwijze geb
Bladzijdes 222
Redactie Diplomatische editie bezorgd door Erika Langbroek en Annelies Roeleveld; met medewerking van Ingrid Biesheuvel en met een codicologische beschrijving door Hans Kienhorst
Reeks nummer 8
Plaats van uitgave Hilversum
Druk 1

'Het handschrift is regelmatig opgebouwd en de analyse van het ontstaansproces van zowel het boek als de collectie teksten daarin is glashelder.' Jos A.A.M. Biemans in: Literatuur (2002) 3, p. 163. Gesignaleerd in: ZdfA 133 (2004) 3, p. 416-417; Jahrbuch für Niederlande-Studien 13 (2002), p. 223-225; Spiegel Historiael 37 (2002) 3-4, p.165; Cd-rom Leesidee 2000-2005; Leuvense Bijdragen 90 (2001), p. 531.

Het Hartebok

9065506632
29,
+ Toevoegen
Op voorraad in de webshop
Op werkdagen voor 14.00 besteld, dezelfde dag ter post bezorgd. De levertijd is afhankelijk van de postale diensten.
Plaats op verlanglijstje

Beschrijving

Hs. Hamburg, Staats- und Universitätsbibliothek, 102c in scrinio.
 

 

In de Staats- und Universitätsbibliothek van Hamburg bevindt zich het verzamelhandschrift dat bekend is onder de naam Hartebok. Het is zo genoemd, omdat het handschrift op het eerste blad een tekening heeft van een hart dat bekneld zit in een papierpers. In dat hart staat 'Hertz brich'. In 1731 las N. Staphorst, de eerste uitgever van de verzameling teksten, deze woorden als 'Hertz buch' en maakte daarvan, in het Nederduits, 'Hartebok'. De Nederduitse teksten in het relatief eenvoudige handschrift werden omstreeks 1480 gekopieerd. Op het achterste schutblad staat een eigendomsnotitie van iemand die in de eerste helft van de zestiende eeuw een van de bestuurders van het Hanzekantoor in Brugge was. Naar alle waarschijnlijkheid bleef het handschrift in bezit van Hanzekooplieden, de zogenaamde 'Flanderfahrer'. De Nederduitse taal in combinatie met de gemengd Duits-Nederlandse herkomst van de teksten is een belangrijke aanwijzing dat het Hartebok ergens in het Nederduits-Nederlandse taalgebied is ontstaan. Zeker is dat twee van de teksten afkomstig zijn uit het Middelnederlands: de legende Van deme holte des hilligen krutzes en de avonturen Van Namelos vnde Valentyn. De overige teksten getuigen van een levendige verering van Maria en het zoeken naar een juiste levenswijze. Vooral de drie koningen van het laatste verhaal worden danig aan het schrikken gebracht als zij oog in oog staan met hun drie overleden vaders. Sinds de uitgave van 1731, die veel onnauwkeurigheden bevat, is geen enkele tekst van het Hartebok in diplomatische druk verschenen.